Jorge Luis Borges – Anlar (Instantes)

ANLARjorge-luis-borges_01

Eğer yeniden hayata başlayabilseydim,
İkincisinde, daha çok hata yapardım.
Kusursuz olmaya çalışmaz, sırtüstü yatardım.
İlkinde olmadığım kadar neşeli olurdum,
Çok az şeyi
Ciddiyetle yapardım.
Temizlik asla sorun bile olmazdı.
Daha fazla risk alırdım hayatta.
Daha fazla Seyahat ederdim,.
Daha çok güneş doğuşunu izler,
Daha çok dağa tırmanır,
Daha çok nehirde yüzerdim.
Daha çok görmediğim yere giderdim.
Daha az bezelye ve doyasıya dondurma yerdim,
Gerçek sorunlarım olurdu hayali olanların yerine.
Yaşamın her anını gerçek ve verimli kılan insanlardandım ben.
Elbette mutlu anlarım oldu ama,
Yeniden başlayabilseydim eğer, yalnız mutlu anlarım olurdu.
Farkında mısınız bilmem.
Hayat budur zaten:
Anlar, sadece anlar.
Siz de anı yaşayın.
Her yere yanında termometre, su, şemsiye ve paraşüt almadan
Gitmeyen insanlardandım ben.
Eğer hayata yeniden başlayabilseydim,
Yanımda hiç bir şey taşımazdım.
Eğer yeniden başlayabilseydim,
İlkbaharda pabuçlarımı fırlatır atar.
Ve sonbahar bitene kadar çıplak ayaklarla yürürdüm.
Bilinmeyen yollar keşfeder, güneşin tadına varır,
Çocuklarla oynardım, bir şansım daha olsaydı, eğer.
Ama işte 85’indeyim ve biliyorum…
Ölüyorum…


Bugün de böyle sabahlayacakmışım. Saat iki gibi bir arkadaşım gönderdi “Anlar”ı. Okumuşluğum vardı önceden, doğam gereği unutmuşum; tekrar hatırladım. Ne dokunaklı şiir.

Yalnız okurken okurken hep aynı yerde takıldım.

” Her yere yanında termometre, su, şemsiye ve paraşüt almadan
Gitmeyen insanlardandım ben.”

? Ne alaka? Yani, 3-5 sene önce ben de paraşütsüz bir yere gitmezdim ama, Borges’in uçtuğuna dair bir bilgimiz yok:- hatta tam tersi.

Şiiri okuyorum, orada takılıyorum- okuyorum, takılıyorum. Derken dayanamadım İspanyolcasını buldum. (Ah bu arada İspanyolca falan bilmem. Yaptığım sadece kelimeleri seçip sözlüğe bakmak) Cümlenin orijinali şu:

” Yo era uno de esos que nunca iban a ninguna parte sin termómetro,
una bolsa de agua caliente, un paraguas y un paracaídas;”

‘paracaídas’; evet, paraşüt demek. Ama sözlükte hemen bir ikinci anlamı daha var: ilaç, uyuşturucu madde.

E buyurun siz seçin… Ki ben seçimimi çoktan yaptım. Cümleyi haddim olmayarak düzeltiyorum efenim:-

Hiçbir yere yanına termometre, su, şemsiye ve ilaçlarını almadan
Gitmeyen insanlardandım ben.”

“bolsa de agua caliente” de sıcak su torbası demek ama; bunu da koyarsak dize yolunu şaşıracak. Hem artık sabah oldu, “Ö” beni bekler. Onu da bırakıyorum başka bahara.

(Son anda atardecer’in güneş doğuşu değil, gün batımı olduğunu öğrenip onu hemencecik değiştiriyorum.)

Benim yapabildiğim sadece sorunun farkına varmak. Çevireni açıklamayacağım, derdim onunla değil, şiirle. Keşke yetkin bir çevirmen bu şiire el atsa, ne güzel olur.

Ama madem şiir zaten internette geziyor; biraz da böyle gezsin…

ANLAR

Eğer yeniden hayata başlayabilseydim,
İkincisinde, daha çok hata yapardım.
Kusursuz olmaya çalışmaz, sırtüstü yatardım.
İlkinde olmadığım kadar neşeli olurdum,
Çok az şeyi
Ciddiyetle yapardım.
Temizlik sorun bile olmazdı.
Daha fazla risk alırdım hayatta.
Daha fazla seyahat ederdim,
Daha çok gün batımı izler,
Daha çok dağa tırmanır,
Daha çok nehirde yüzerdim.
Daha çok görmediğim yere giderdim.
Daha az bezelye ve doyasıya dondurma yerdim,
Gerçek sorunlarım olurdu hayali olanların yerine.
Yaşamın her anını gerçek ve verimli kılan insanlardandım ben.
Elbette mutlu anlarım oldu ama,
Yeniden başlayabilseydim eğer, yalnız mutlu anlarım olurdu.
Farkında mısınız bilmem.
Hayat budur zaten:
Anlar, sadece anlar.
Siz de anı yaşayın.
Hiçbir yere yanına termometre, su, şemsiye ve ilaçlarını almadan
Gitmeyen insanlardandım ben.
Eğer hayata yeniden başlayabilseydim,
Yanımda hiç bir şey taşımazdım.
Eğer yeniden başlayabilseydim,
İlkbaharda pabuçlarımı fırlatır atar,
Ve sonbahar bitene kadar çıplak ayaklarla yürürdüm.
Bilinmeyen yollar keşfeder, güneşin tadına varır,
Çocuklarla oynardım, bir şansım daha olsaydı eğer.
Ama işte 85’indeyim ve biliyorum…
Ölüyorum…

Not: Ah, bu arada paracaídas, bulabildiğim neredeyse tüm İngilizce çevirilerde de paraşüt diye çevrilmiş! Ya herkes bir gaflet içinde, ya da bizzat ben 🙂 Ama, bu hali kesinlikle daha çok içime sindi.

Sürç-ü lisan ettiysem, affola.

Reklamlar

2 thoughts on “Jorge Luis Borges – Anlar (Instantes)

  1. Burcu Parmak dedi ki:

    Belki çevirmen kendine özgü korkularını da içine katarak çevirmiştir bu şiiri.. Belki de ya düşersem diye korktuğundan taşıyordur yanında paraşütü (mecaz olarak 🙂 ).. ya yamur yağarsa, ya susuz kalırsam.. Belki de bir hastalık hastası şiirde termometre kelimesine takılıyordur. 🙂 Bence bırak dağınık kalsın.. herkes bambaşka bir kelimeye takılsın.. Bu adada o paraşüt kelimesine ben de takılırım hep 😀

  2. aysel dedi ki:

    Arkadaşlar şiir Borgesin değil, lütfen artık bu hatayı düzeltelim. Şiir çok güzel ama Borges’in değil şöyle ki; ” Anlar” izi ta ABD’ye kadar sürülmüştü: İlk kez mizah yazarı ve çizer Don Herold’ın yazdığı metin, Ekim 1953’te Reader’s Digest dergisinde “Daha çok papatya toplayacağım” başlığıyla yayınlanmıştı.
    Herold’dan sonra, başka bazı yazarların, aynı metni farklı üsluplarla ve orasını burasını biraz değiştirerek kaleme aldığı da saptanmıştı.
    Şiirin Borges’a ait olduğu, ilk kez 1989’da bir Meksika edebiyat dergisi tarafından iddia edilmişti.
    Hatta olay, U2 grubunun ünlü şarkıcısı Bono’nun, “Bu şiir Şilili şair Borges’e ait” demesine kadar varmıştı. Velhasıl karşımızda, internetle daha da katlanmış bir palavra vardı… ((

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Connecting to %s